ÇÖZELTİ HAZIRLAMA YÖNTEMLERİ

Bu yazımızda çözelti nasıl hazırlanır? Çözelti hazırlama soruları ve problemleri üzerinde duracağız…

Çözelti:Birden fazla maddenin biribiri içinde homojen olarak dağılmasıyla meydana gelen karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi meydana getiren maddelerin herbirine o çözeltinin bileşenleri denir.

Genel olarak bir çözeltide miktarca fazla olana çözücü, az olana ise çözünen denir.

Çözünürlük: Bir maddenin bir çözücü içerisinde belirli sıcaklı ve basınçta çözünebildiği maksimum miktarına o maddenin çözünürlüğü denir. 1 litre çözücü içerisinde çözünen gazın liter cinsinden hacmi onun çözünürlüğünü verir.

Bir katı veya sıvı maddenin çözünürlüğü, 100 g çözücü içerisinde çözünen maddenin gram olarak ağırlığı cinsinden ifade edilir.

 

Seyreltik çözelti: Çözelti içerisindeki çözünen madde miktarı az ise böyle çözeltilere denir.

Derişik çözelti: Çözelti içerisindeki çözünen madde miktarı fazla ise böyle çözeltilere denir.

Hiçbir maddenin çözünürlüğü kesin olarak sıfır değildir; çözünebilen maddenin konsantrasyonu kimyasal metotlarla ölçülemeyecek kadar az ise bu maddeye çözünmez denir.

Sulu çözeltiler: Suyun çözücü olarak kullanıldığı çözeltilere denir.

Elektrik akımını ileten çözeltilerdeki çözünen maddelere elektrolit maddeler denir. Elektiriği çok veya az iletmesine göre de kuvvetli elektrolit maddeler veya zayıf elektrolit maddeler olarak adlandırılırlar.

Sulu çözeltilerde elektiriği iletmeyen maddelere ise elektrolit olmayan maddeler denir.

Çözünme hızını arttırmak için:

  1. Çözeltiyi karıştırmak; katı maddenin sıvı moleküller içinde difüzyonunu arttırır.
  2. Çözücüyü ısıtmak; Sıcaklık artışı moleküllerin aktivitesini arttıracağından çözünürlük artar.
  3. Katı maddeyi toz haline getirerek.

Konsantrasyon birimleri:

1-) Çözelti yüzdesi:

a-)Ağırlıkça yüzde((% w/w): 100 gram çözelti içinde bulunan çözünmüş maddenin gram miktarıdır.

Ör; 15 gr NaCl 85 gr suda çözünmüştür. NaCl’ in ağırlıkça yüzdesini bulunuz.

%NaCl= 15gr/(15+85)x100=%15 NaCl

 

Örnek : Ağırlıkça % 5’ lik 500 g NaOH çözeltisi nasıl hazırlanır?

Çözüm:

Tanıma göre 100 gram çözelti içinde 5 gram katı NaOH bulunmaktadır.

Çözeltinin toplam hacmi 500 g olduğuna göre 5 x 5 = 25 g NaOH gereklidir. O halde 500 – 25 = 475 gram çözücü (yani su) gereklidir. Suyun yoğunluğunu 1 g/ml olarak kabul edilirse 475 ml su alınır ve 25 g NaOH bu suda çözülür.

b-) Hacimce yüzde(%v/v): 100 ml çözeltide bulunan maddenin hacim(ml) miktarıdır.

%=(madde hacmi/çözelti hacmi)x100

ör; % 10 luk alkol-su çözeltisinde 180 gr su bulunduğuna göre kaç gram alkol vardır. Çözeltinin ağırlığı nedir?

Çözüm: 100 g çözeltide 90 gr H2O, 10 gr alkol vardır. O zaman 200 gr çözeltide 180 gr H2O, 20 gr alkol vardır.

 

Örnek : İçinde hacimce % 40 alkol bulunan 1,5 litre çözelti % 95’lik alkolden nasıl hazırlanır.

Çözüm 2:

Tanıma göre 100 ml alkol çözeltisinde 40 ml saf alkol bulunması istenilmektedir. O halde 1,5 litre için (1500×0,4=600) 600 ml saf alkol gereklidir. 600 ml saf alkol ise [100x600)/95=631.5] yaklaşık 632 ml demektir. Buna göre çözeltiyi hazırlayabilmek için 632 ml % 95’lik alkol alınır ve saf su ile 1,5 litreye tamamlanır.

c-) Ağırlık-Hacimce yüzde konsantrasyon (%w/v): 100 mL çözelti içerisinde çözünmüş maddenin gram cinsinden miktarıdır.

(%w/v)=(gr çözünen/ml çözelti)x%100

Örnek: Hacim-ağırlıkça % 10’luk 3 litre KCl çözeltisi nasıl hazırlanır.

Çözüm;

Tanıma göre çözeltinin her 100 ml sinde 10 g katı KCl bulunması gerekmektedir. O halde 3 litresinde 300 g katı KCl bulunmalıdır. Bu çözeltinin hazırlanması için 300 g katı KCl tartılır ve bir kaba alınır. Üzerine toplam hacim 3 litre olacak şekilde saf su eklenir.

Çözelti Hazırlama Soruları:

1-) Yoğunluğu 1.18 gr/ml olan ağırlıkça % 35’lik HCl çözeltisinden 2 M, 0.5 lt’lik HCl çözeltisi nasıl hazırlanır? (MA=36.5 gr/mol HCl)

Çözüm;

V(ml)=(36.5 / 1.18 x 0.35) x 2 x 0.5 = 88.37 ml

orijinal şişedeki asitten alınıp hacmi su ile 500 ml’ye tamamlanır.

2-) Yoğunluğu 1.98 gr/mL olan ve ağırlıkça % 98’lik H2SO4 çözeltisinin molaritesini bulunuz. (MA=98 gr/mol, H2SO4)

Çözüm;

1.98 gr/ml x 0.98 (% 98)= 1.9404 gr H2SO4 / ml

M=n/V,     M= (1.9404/98) / 0.001

M= 0.0198 / 0.001

= 19.8 M H2SO4

3-) 100 gr %10 luk NaOH çözeltisiyle 200 gr %20 lik NaOH çözeltisi karıştırılırsa, karışımdaki%NaOH ne olur?

Çözüm;

Karışımın toplam ağırlığı= 100+200=300gr

%NaOH=(0,1×100+0,2×200)/300=%16,67 NaOH

4-)Yoğunluğu 1,19 g/ml olan ve ağırlıkça %37’lik derişik HCl çözeltisinden 3 M 250 ml çözeltisi nasıl hazırlanır?

Çözüm;

Eğer 1 litrelik çözelti istenseydi 3 mol çözünen gerekecekti.

Çözelti 250 ml yani 0,25 l olduğuna göre gerekli çözünen madde 0,250×3=0,75 mol dür.

Bir mol HCl’nin ağırlığı 36,5 g olduğuna göre 0,75 mol HCl 0,75×36,5=27,375 g dır.

Asitin 100 gramından 37 gr saf HCl bulunduğuna göre 27,375 g saf HCl (100×27,375)/37= 73,986 g % 37’lik asit vardır.

Asitin yoğunluğu 1,19 g/ml olduğuna göre 73,986 g asit (73,986/1,19)=62,173 ml’dir.

Çözeltinin hazırlanması için; 250 ml’lik ölçü kabına az miktarda saf su alınır. Üzerine 62.173 ml derişik HCl konursa ve 250 ml ye, saf su ile tamamlanır.

Seyreltme işlemi: C1xV1=C2xV2

Ör;15 M’lık stok HCl çözeltisinden 50 ml 0.1 M HCl çözeltisi nasıl hazırlanır?

C1xV1=C2xV2

15 M x ? = 0.1 M x 50 ml

V1= 0.33 ml

0.33 ml HCl alınarak üzerine 49,66ml su eklenir.

 

5-) 250 mL’sinde 5 gr  NaOH bulunan çözeltinin molaritesi nedir? (NaOH’in mol küt = 40 gr/mol)

Çözüm:

Öncelikle NaOH’ın mol sayısını bulmalıyız.

  nNaOH=5/40= 0.125 mol
Molarite litrede çözünenen madde miktarı olduğundan mL’yi Litreye çevirmeliyiz.
Dolayısıyla 250 mL=0.25 Lt olur.
M=n / V

=0.125 mol / 0.25 Lt= 0.5 M (mol/L)

 

6-) 1 litre, 0.1 M CuSO4 çözeltisini nasıl hazırlarsınız? (Ma CuSO4.5H2O= 249.6 gr/mol)

Çözüm:

Öncelikle  verilen değerlerden kaç mol CuSO4 olduğunu bulmalıyız.

Bunun için;  M=n / V  →       0.1 =n/1    → n=0.1 mol CuSO4 bulunur.

Ardından çözelti için kaç g  CuSO4 gerekli olduğu bulunur.

Bunun için;  n=X/Ma  →  0.1=X/159.6 →   X=15.96 gr CuSO4

249.6 gr CuSO4.5H2O da               159.6 gr CuSO4 varsa

X gr CuSO4.5H2O da                         15.95 gr CuSO4

_________________________________________

X= 24.9 gr CuSO4.5H2O

24.9 gr CuSO4.5H2O alınırak bir miktar suda çözülür ve istenilen hacme tamamlanır.

 

7-) 200 ml 0,2 M ve 300 ml 0,5 M NaOH çözeltilerinin karıştırılmasıyla elde edilen yeni çözeltinin molaritesi nedir?

Çözüm:

Milk .Vilk = Mson.Vson

200×0,2+ 300×0,5=  Msonx500

Mson=0,38

 

8-)500 ml 0,1 M HCl çözeltisini 0,5 M yapmak için yoğunluğu 1,19 gr/cm3 olan %37’ lik derişik HCl den kaç ml eklemek gerekir.

Çözüm:

0,1 M 500 ml çözeltide, (500/1000)x0,1×36,5 = 1,825 g saf HCl vardır.

Bu çözelti 0,5 M yapılmak istendiğine göre, 500 ml 0,5 M HCl çözeltisi için (500/1000)x0,5×36,5 = 9,125 g saf HCl ye ihtiyaç vardır.

Bunun 1,825 gramı önceden mevcut olduğuna göre 9,125 – 1,825 = 7,3 g saf HCl daha çözeltiye eklenmelidir.

Bu kadar asit için derişik asitten gerekli miktar: 7,3g / 1,19g/cm3 / 0,37= 16,5 ml HCl eklenir.

 

9-) 0,1 M’ lık 100 ml NaCl çözeltisinin derişimini 0,2 M yapmak için ne kadar NaCl eklemek gerekir?

Çözüm:

0,1 mol/l x 0,1 l x 58,45 gr/mol = 0,5845 g NaCl eklenmesi gerekmektedir. Çünkü çözeltinin molaritesinin iki katına çıkarılması demek içindeki NaCl miktarının da iki katına çıkarılması demektir

 

Gelen Aramalar: çözelti hazırlama,çözelti hazırlama soruları,çözelti hazırlama problemleri,cözelti nasil hazirlanir,çözelti hazırlama örnekleri,çözelti hazırlama soruları ve cevapları,çözelti hazırlama soruları ve çözümleri,çözelti soruları,hcl çözeltisi hazırlama,çözelti hazırlama deneyi

KİMYASAL BAĞIMIZ VAR!

Etiketler:, ,

Comments (7)

 

  1. aykut diyor ki:

    Başarılarınızın devamını dilerim,harika bir kimya sitesi.

  2. burak diyor ki:

    çok güzel site.keyifle takip ediyorum.

  3. ali küçük diyor ki:

    % 2 borik asit nasıl hazırlanır..

    • eczacı nermin diyor ki:

      %2 borik acid çözeltisi

      100 ml için 2 gr borik acid 98 ml alkol karıştırılır..
      alkol derecesi 96 ise..
      100 ml çözelti için 2 gr borik acid 71ml alkol 21 ml su karıştırılır(96 derecelik alkolü 70 dereceye seyrelttik)

  4. buse pekgöz diyor ki:

    % 25 lik amonyak su kompleksi (NH3.H2O) cozeltisine esdeger NaOH cozeltisi nasil hazirlanir ?

  5. metin tek diyor ki:

    cok ince kor delikli aluminyum malzemelerde kostik kaliyor. su haricinde kostigi daha hizli cozebilen bir cozelti fikriniz varsa lutfen yardimci olurmusunuz.

  6. erkan yalçın diyor ki:

    %3.2 0.109 M sodium sitrat nasıl hazırlanır.

Yorumlarınız Bizim İçin Değerli